Aktualna wystawa

W sierpniu 1300 roku w gnieźnieńskiej archikatedrze odbyła się ostatnia koronacja królewska w dziejach miasta i jedna z najbardziej symbolicznych koronacji w historii Polski. Arcybiskup Jakub Świnka nałożył koronę na głowę dwudziestodziewięcioletniego Wacława II w czasie, gdy ziemie polskie pogrążone były w chaosie rozbicia dzielnicowego. Zjednoczenie królestwa stało się koniecznością – a impuls do tego procesu przyszedł z południa, wraz z królem Czech.

Wacław II, syn potężnego Przemysła Ottokara II, był władcą pełnym sprzeczności. Wątłe zdrowie równoważył żelazną wolą. Wychowywany na wygnaniu, nieprzygotowany do rządów, przejął stery dwóch państw w kryzysie – Czech i Polski – i uczynił z nich nowoczesne organizmy państwowe. Reformował prawo, wspierał Kościół, prowadził zręczną dyplomację i wprowadził do obiegu grosz praski – jedną z najważniejszych walut późnego średniowiecza. Po jego śmierci żałobę ogarnęły całe narody.

Wystawa „Wacław II, król Czeski i Polski” w Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie poświęcona jest ostatniemu władcy koronowanemu w Pierwszej Stolicy Polski. Ekspozycja składa się z plansz z komentarzem historycznym, średniowiecznej ikonografii oraz unikatowych eksponatów wypożyczonych z Czeskiego Muzeum Srebra w Kutnej Horze oraz Miejskiego Muzeum i Biblioteki w Čáslavie.

Wystawa została przygotowana we współpracy Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie z Czeskim Centrum w Warszawie oraz Czeskim Muzeum Srebra w Kutnej Horze.

Projekt wpisuje się w obchody 1000-lecia pierwszych koronacji królewskich w Polsce (2025) oraz 725. rocznicy ostatniej koronacji królewskiej w Gnieźnie, stanowiąc element działań edukacyjnych i kulturalnych podkreślających znaczenie Gniezna jako Pierwszej Stolicy Polski.

Ekspozycji towarzyszy limitowana emisja medalu pamiątkowego z wizerunkiem pieczęci Wacława II, wybita przez Mennicę Polską. Autorką projektu jest wybitna polska medalierka Anna Wątróbska-Wdowiarska. Medal kontynuuje tradycję cyklu pamiątkowych emisji z lat 80. XX wieku, zapoczątkowanego przez Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, poświęconego władcom koronowanym w Gnieźnie. W inicjatywie kontynuacji tego działania i wybicia medalu z wizerunkiem Wacława II Miejski Ośrodek Kultury był wspierany przez Polskie Towarzystwo Numizmatyczne.

Wystawa czynna: 29 stycznia – 29 marca 2026 r.

Organizatorzy: Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie, Czeskie Centrum Warszawa, České muzeum stříbra

Kuratorzy: Josef Kremla, Kateřina Vavrušková

Aranżacja wystawy: Josef Kremla, Eva Altová, Sylvie Řezáčová

Przekład polski: Wojciech Marzec

Przekład fragmentów Kroniki Zbrasławskiej: Prof. Dr hab. Marcin R. Pauk

Konsultacja merytoryczna: Prof. Leszek Wetesko

Koordynacja ze strony Czeskiego Centrum Warszawa: Petr Vlček, Edyta Bojanowska

Patronat honorowy wystawy:
Ambasador Republiki Czeskiej w Polsce J.E. Břetislav Dančák

Prezydent Miasta Gniezna Michał Powałowski

Radny ds. kultury, ochrony zabytków i turystyki Regionu Środkowo-Czeskiego Václav Švenda

Partnerzy:
Středočeský kraj, Alpine Pro Polska, Městské muzeum a knihovna Čáslav

To wyjątkowe wydarzenie, które łączy historię, kulturę i współpracę międzynarodową – zapraszamy do Gniezna, miejsca narodzin polskiej monarchii.